Wiosna 2024, nr 1

Zamów

Dobre i złe rządy

Ambrogio Lorenzetti, „Alegoria dobrych rządów”, fragment. Fot. Wikimedia Commons

Zadaniem Rady Dziewięciu w Sienie było sprawowanie kolegialnego zarządu nad sprawami miasta. Przez dwa miesiące jej (wylosowani) członkowie nie mogli opuszczać Palazzo. Zamknięci w pięknym wnętrzu, mieli wydobyć z siebie to, co najlepsze, i odejść ze stanowiska, zanim zarażą się korupcją i stronniczością.

Nie jestem historykiem, a tym bardziej historykiem sztuki. Ryzykuję zatem, zapuszczając się na cudze terytorium – chcę bowiem przedstawić interpretację dzieła sztuki powstałego w XIV wieku w Sienie, na północy Włoch. Chodzi o cykl Alegorie dobrych i złych rządów, namalowany przez braci Lorenzettich.

Wesprzyj Więź.pl

Demokracja w Sienie – podobnie jak w Wenecji, Ferrarze, Bolonii i innych włoskich miastach – tym się cechowała, że wykorzystywała praktykę powierzenia werdyktu wylosowanej grupie obywateli. Dziś nawiązujemy do tych koncepcji w działaniach tzw. paneli obywatelskich, o których tu parokrotnie pisałem.

Wesprzyj Więź

Do połowy XIII wieku rządziła w Sienie Rada Dwudziestu Czterech. Później zastąpiła ją Rada Dziewięciu. To na jej zlecenie bracia Ambrogio i Pietro Lorenzetti namalowali na ścianach Palazzo Pubblico w latach 1336–1339 trzy freski gigantycznych rozmiarów, przedstawiające alegorię dobrych i złych rządów (oraz konsekwencji, jakie im towarzyszą).

Stało się to na długo, nim – w nieodległej i rywalizującej ze Sieną Florencji – Niccolò Machiavelli objaśnił w swoim Księciu, na potrzeby jednego z Medyceuszy, bolesne szczegóły realnego wymiaru polityki – takiej, której celem jest zdobycie i utrzymanie władzy. Książka ta powstała po upadku Republiki Florenckiej na początku XVI wieku. Ten wykład Realpolitik jest z jakichś powodów obecnie znacznie bardziej znany niż przekaz sieneńskiego fresku. Mój felieton z pewnością tego faktu nie zmieni. Co nie przeszkadza mi zajmować się właśnie malowidłami ze Sieny.

Wykup prenumeratę „Więzi”
i czytaj bez ograniczeń

Pakiet Druk+Cyfra

    • 4 drukowane numery kwartalnika „Więź”
      z bezpłatną dostawą w Polsce
    • 4 numery „Więzi” w formatach epub, mobi, pdf (do pobrania w trakcie trwania prenumeraty)
    • Pełny dostęp online do artykułów kwartalnika i treści portalu Więź.pl na 365 dni (od momentu zakupu)

Wesprzyj dodatkowo „Więź” – wybierz prenumeratę sponsorską.

Jeśli mieszkasz za granicą Polski, napisz do nas: prenumerata@wiez.pl.

Pakiet cyfrowy

  • Pełny dostęp online do artykułów kwartalnika i treści portalu Więź.pl (od momentu zakupu) przez 90 lub 365 dni
  • Kwartalnik „Więź” w formatach epub, mobi, pdf przez kwartał lub rok (do pobrania
    w trakcie trwania prenumeraty)

Wesprzyj dodatkowo „Więź” – wybierz prenumeratę sponsorską.

Tekst ukazał się w kwartalniku „Więź” lato 2023

Podziel się

Wiadomość