Zima 2021, nr 4

Zamów

„Toruńczykównie marzy się pismo młodej emigracji”. Nieznany list Jana Józefa Lipskiego do Jerzego Giedroycia

Barbara Toruńczyk i Adam Michnik, 2004. Fot. Mariusz Kubik

Niech Pan nie obraża się, ale Toruńczykównie trzeba dać spróbować, z całą życzliwością. […] Dlaczego ona? Bo zdaje mi się, że ma odwagę próbować tam, gdzie inni nie mają odwagi – pisał Lipski do Giedroycia w 1982 r., wspierając inicjatywę Barbary Toruńczyk wydawania „Zeszytów Literackich”.

Czytasz Więź? Wspieraj od dziś

28 maja 1982 r. Jan Józef Lipski przybył na leczenie do Londynu. Kilka dni wcześniej opuścił areszt, w którym przetrzymywany był przeszło pięć miesięcy pod zarzutem udziału w organizacji strajku załogi Zakładów Mechanicznych „Ursus” przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego. Wrócił do Polski 15 września 1982 r. na wieść o aresztowaniu liderów Komitetu Samoobrony Społecznej KOR oskarżonych o przygotowania do obalenia przemocą ustroju PRL. Następnego dnia został zatrzymany.

Pobyt nad Tamizą nie był dla Jana Józefa Lipskiego rekonwalescencją w ścisłym tego słowa znaczeniu. Wolny od badań lekarskich czas wykorzystał głównie na pisanie monografii KOR. Komitet Obrony Robotników – Komitet Samoobrony Społecznej, wydanej w 1983 r. przez londyńską oficynę Aneks. Odbył także szereg konsultacji z reprezentantami kilku fal polskiej emigracji, od wojennej po solidarnościową. Wśród nich był Jerzy Giedroyc, z którym spotkał się w Londynie prawdopodobnie 3 lipca. Nic nie wskazuje na to, aby zachowała się (jeśli w ogóle powstała) dokumentacja ich rozmowy.

Pewne wyobrażenie o charakterze ówczesnych kontaktów autora Dwóch ojczyzn – dwóch patriotyzmów z Redaktorem „Kultury”, a także katalogu wspólnie omawianych tematów dają wszak listy wymieniane przez nich w lipcu i sierpniu. Odnaleźć je można w starannie opracowanym przez Łukasza Garbala tomie korespondencji Jerzego Giedroycia i Jana Józefa Lipskiego z lat 1957–1991, który przed sześcioma laty wyszedł w serii Archiwum „Kultury”.

Wykup prenumeratę „Więzi”
i czytaj bez ograniczeń

Pakiet druk + cyfra

  • 4 drukowane numery kwartalnika „Więź”,
    z bezpłatną dostawą w Polsce (poczynając od następnego numeru)
  • Pełny dostęp online do artykułów kwartalnika i treści portalu Więź.pl na 365 dni (od momentu zakupu)
  • W tym samym czasie: bieżące numery „Więzi” w formatach epub, mobi, pdf

Aby dodatkowo wesprzeć „Więź”, możesz wybrać prenumeratę sponsorską.

Jeśli mieszkasz za granicą Polski, napisz do nas: prenumerata@wiez.pl.

UWAGA: Prenumeratorzy z roku 2021 będą mogli przedłużyć subskrypcję po 1 stycznia 2022 r.

Pakiet cyfrowy

  • Pełny dostęp online do artykułów kwartalnika i treści portalu Więź.pl (od momentu zakupu) przez 90 lub 365 dni
  • Kwartalnik „Więź” w formatach epub, mobi, pdf przez kwartał lub rok

Aby dodatkowo wesprzeć „Więź”, możesz wybrać prenumeratę sponsorską.

Podziel się

1
Wiadomość

Dodaj komentarz

Twoje dane będą przetwarzane w celu publikacji komentarza, a ich administratorem będzie Towarzystwo Więź. Szczegóły: polityka prywatności.