Zima 2020, nr 4

Zamów

Krótka historia niemieckiej chadecji

Przewodnicząca CDU Annegret Kramp-Karrenbauer, 2019. Fot. Olaf Kosinsky / Wikimedia Commons

Niemiecka CDU – niegdyś partia środka – musi dziś zabiegać o masowo odchodzących wyborców. Alternatywa dla Niemiec podbiera chadekom wyborców konserwatywnych i prawicowych. Dorosłe już dzieci typowych wyborców CDU odnajdują zaś swoją polityczną reprezentację w rosnących w siłę Zielonych.

Czytasz Więź? Wspieraj od dziś

„Złoty wiek chrześcijańskiej demokracji już dawno minął” – obwieścił w 2006 r. tygodnik „Der Spiegel”, diagnozując jej „pełzające wycieńczenie” i erozję. Druga połowa XX wieku – która przyniosła ze sobą zmiany kulturowe, rewolucję seksualną i II Sobór Watykański – to czas, gdy europejska chadecja po raz pierwszy znalazła się w kryzysie. Tylko niemiecka CDU wyszła z tego bez większego szwanku.

Korzeni chrześcijańskiej demokracji szukać należy znacznie wcześniej. Pośrednio jest ona reakcją na rewolucję francuską z 1789 r. oraz wynikającą z niej liberalizację i sekularyzację życia politycznego i społecznego w Europie. Terminu démocratie chrétienne po raz pierwszy użył francuski biskup konstytucyjny Antoine-Adrien Lamourette w 1791 r. podczas zgromadzenia parlamentarnego, postulując wprowadzenie demokracji w Kościele katolickim. Dopiero od ok. 1830 r. termin ten stopniowo kojarzony był z przebudową społeczeństwa i propozycją nowej myśli politycznej.

Francuzi: ks. Robert de Lamennais, polityk Charles de Montalembert oraz dominikanin Jean Baptiste Henri Lacordaire wzywali do rozdzielenia Kościoła od państwa, a także do wolności religii, sumienia, edukacji, prasy i zrzeszania się. Nie była to jeszcze rozwinięta myśl chadecka. Autorzy chadeckiego „podręcznika” wydanego przez Fundację Konrada Adenauera piszą: „Osiągnięcia Lamennaisa polegają jednak na wczesnym uznaniu rosnącego znaczenia ludu jako podmiotu działania (suwerenność ludu) oraz kwestii społecznej jako czynników determinujących porządek społeczno-polityczny XIX wieku”1.

Wykup prenumeratę „Więzi”
i czytaj bez ograniczeń

Pakiet druk + cyfra 2021

  • Krajowa prenumerata kwartalnika „Więź” na rok 2021 w wersji drukowanej. Numery: wiosna, lato, jesień, zima 2021
  • Te same numery w formatach EPUB, MOBI, PDF oraz dodatkowo numery z roku 2020 wydane od wykupienia prenumeraty
  • Dostęp do treści kwartalnika „Więź” na Więź.pl do końca 2021 roku

Aby dodatkowo wesprzeć „Więź”, wybierz prenumeratę sponsorską. Twoje nazwisko zostanie podane w kolejnym numerze w „Podziękowaniach dla Przyjaciół”.

Jeśli mieszkasz za granicą, napisz do nas na prenumerata@wiez.pl.

Pakiet cyfrowy

  • Dostęp do treści kwartalnika „Więź” na Więź.pl przez kwartał lub rok (od momentu opłacenia)
  • „Więź” w formatach EPUB, MOBI, PDF przez kwartał lub rok

Aby dodatkowo wesprzeć „Więź”, wybierz prenumeratę sponsorską. Twoje nazwisko zostanie podane w kolejnym numerze w „Podziękowaniach dla Przyjaciół”.

Podziel się

Wiadomość

Dodaj komentarz

Twoje dane będą przetwarzane w celu publikacji komentarza, a ich administratorem będzie Towarzystwo Więź. Szczegóły: polityka prywatności.