Wiosna 2021, nr 1

Zamów

Strajk nauczycieli. Najważniejsza lekcja właśnie trwa

Wlepki w I Liceum Ogólnokształcącym im. A. Mickiewicza w Olsztynie

Do tej pory o strajkach, o proteście, o godności i o tym, że nie wszystko jest polityką, uczyłem się z podręczników i opowiadałem swoim uczniom. Teraz będę mówił z własnego doświadczenia.

Dziś idę do pracy z większym uśmiechem niż zawsze. Ta moja praca – nauczycielstwo – co tu ukrywać: kocham to. Najcenniejsi w niej są oni – ci, do których idę. Moi uczniowie. A najważniejsze są nie podręczniki, ale rozmowy.

Właśnie odbywa się jedna z najważniejszych lekcji. Mam wrażenie, że ci, którzy przypisują sobie etos sierpniowej „Solidarności”, stracili kontakt ze społeczeństwem. Teraz nauczyciele przypominają im o dawnej i utraconej młodości. O strajkach, o proteście, o godności. I o tym, że nie wszystko jest polityką. Do tej pory uczyłem się o tym z podręczników i opowiadałem własne rozumienie tamtych spraw uczniom. Dyskutowaliśmy, ile pozostało z karnawału „Solidarności”. Wynik zazwyczaj był mizerny. Teraz będę mógł mówić z własnego doświadczenia. No bo kiedy moje pokolenie mogło wziąć udział w strajku z prawdziwego zdarzenia? I nie będę w tym osamotniony, będą jeszcze uczniowie. „Murem za belframi”, „Nauczyciel nie wolontariusz”, „Jesteśmy z wami” – takie wlepki za sprawą samorządu uczniowskiego pojawiły się kilka dni temu na szkolnych korytarzach.

Na swoich lekcjach wielokrotnie to podkreślałem: możemy się nie zgadzać, ale się szanujemy. Widocznie podstawy programowe rządu i moich uczniów drastycznie się rozmijają

Przez kilka tygodni moja grupa zawodowa, jak żadna inna, była wyszydzana przez partię rządzącą. Zarzucano mi „powodowanie traumy u dzieci”, zachęcano do dorabiania sobie poprzez rozmnażanie się (niezwykle pogardliwy tekst o „celibacie” Krzysztofa Szczerskiego), czy podawano nieprawdziwe informacje (nie, panie Suski, nie zarabiam tyle co pan). Za każdym razem słyszałem najgorsze z możliwych „przeprosin”: „jeśli ktoś się czuje urażony, to ja przepraszam”. Ta mantra powtarzana przez prominentne osoby w państwie pokazywała dobitnie, że brakuje im moralnego kompasu. Jego wskazówki wskazują zawsze magnetyczny punkt, a on jest niezmienny. To szacunek do drugiego człowieka. Na swoich lekcjach wielokrotnie to podkreślałem: możemy się nie zgadzać, ale się szanujemy. Widocznie podstawy programowe rządu i moich uczniów drastycznie się rozmijają.

Od dawna nurtuje mnie myśl, czy kwiecień nie jest typowym polskim miesiącem, który dałoby się wpisać obok Marca, Października, Grudnia, Sierpnia? Kwiecień to śmierć Jana Pawła II, katastrofa smoleńska, protest w Sejmie rodziców dzieci z niepełnosprawnościami… Teraz my. Ten rozedrgany, tak bardzo polski Kwiecień. Miejsce Kwietnia pośród innych polskich miesięcy jest szczególne. Bo to Miesiąc w płynnej nowoczesności, Miesiąc na miarę naszych czasów. Nic tu nie zastygło, nic się nie dookreśliło, nic nie podsumowało. Przeciwnie: same jątrzące pytania, dzielące nas aż do atomu krwi i atomu nienawiści.

Czytasz Więź? Wspieraj od dziś

Ubiegłoroczny protest rodziców dzieci z niepełnosprawnościami w Sejmie był tym czymś, co spowodowało u mnie duchowe tąpnięcie. „Nie godzi się tak traktować ludzi” – powtarzałem sobie, obserwując jak rząd postępuje w ciągu 40 dni z bezbronnymi osobami. Arogancja władzy, upokarzanie, stosowanie siły… Mam wrażenie, że teraz dołączam do nich. Wtedy całym sercem, teraz zupełnie rzeczywiście. Nie wydaje mi się, aby strajk nauczycieli szybko się skończył. Nie wiem, czy potrwa on 40 dni. Jeśli tak, to zakończy się po pierwszych wielkich egzaminach maturalnych (polski, matematyka, język obcy), ale wciąż przed egzaminem maturalnym z przedmiotów dodatkowych. No, a co z egzaminem ósmoklasisty, egzaminem gimnazjalnym? Jedno wiem za to na pewno. To, w jaki sposób rząd prowadził rozmowy z nauczycielami, pokazuje, że niewiele już będzie tak samo jak dawniej.

Zastanawiam się, jaką lekcję dali właśnie uczniom rządzący. O tym, jak się prowadzi negocjacje, ci pierwsi wiedzą lepiej z podstaw przedsiębiorczości. Język propagandy był z pewnością cenną powtórką z historii. Matematyk mógł sobie poćwiczyć działania na procentach. Ignorowanie wielokrotnie ponawianej prośby Sławomira Broniarza o spotkanie z premierem Mateuszem Morawieckim to cenny temat na godzinę wychowawczą. O „niesolidarnej «Solidarności»” można pouczyć się na wiedzy o społeczeństwie. Być może chodzi tu o zupełnie inną lekcję, lekcję rodem z „House of Cards”: no bo jak wytłumaczyć, że dwie osoby kandydujące do europarlamentu prowadzą –  wybitnie nieudolnie – negocjacje ze związkami zawodowymi? To bardziej trampolina do sukcesu czy podanie rozgrzanej cegłówki? To wie tylko polski, siwy już i starszy od pierwowzoru, Frank Underwood.

W lodówce w pokoju socjalnym czekają już włożone w piątek przez Beatę i Agnieszkę „torby miłosierdzia” z prowiantem na pierwsze dni strajku. Wiesława w poniedziałek przeniesie ciasto, ja we wtorek. Za chwilę uczniowie zapukają do drzwi. Zapytają, jak to młodzi, na granicy zgrywy i życzliwości: strajkujesz, belfrze? I wtedy będę musiał odpowiedzieć im słowem, którego na co dzień sam oczekuję od nich: obecny.

Podziel się

Wiadomość

Komentarze (7)

Proszę nie nadużywać porównania do strajków Solidarności. Wtedy groziło coś więcej, niż niekomfort z powodu narażenia się na negatywne opinie. W momencie, w którym postanowiliście wciągnąć do swojej walki uczniów przystępujących do egzaminów mam was za nauczycieli antyobywatelskości. Bo jakiej lekcji udzieliliście uczniom? Cel uświęca środki – gdy w grę wchodzi moje dobro, dobro innych niech spada.Niesprawiedliwe dzielenie bogactwa narodowego przez rząd jest owszem okolicznością łagodzącą, ale w przypadku nauczycieli najmniej.

Antyobywatelskość? My? Nauczyciele? Gdy każdy może nas porównywać do „pazernych świń”, mamy jeszcze być godni i obywatelscy? Nadal? Słusznie Pan pisze. To są juz inne czasy. Jest kapitalizm. I szkoła także podlega prawom rynku. Jest praca, jest wypłata. Żyjemy w kraju, wśród ludzi, gdzie nie szanuje się osób mało zarabiających. Pisze się na forach „salowa”, „sprzątaczka”. Gdy ktoś dużo pracuje, ale mało zarabia jest „nieudolnym frajerem”. Wie Pan, ja odpowiem Herbertem. Udział w strajku, to „kwestia smaku”. Egzaminy? Czasami trzeba się skrzywić i po prostu wyjść.

„szkoła także podlega prawom rynku” Dobre sobie 🙂 Dzięki Karcie Nauczyciela trudno zwolnić lenia i obiboka. Dzięki Karcie Nauczyciela zarabia on tyle samo co uczciwy i rzetelny nauczyciel.

W 1981 r. byłem przewodniczącym Solidarności w zespole szkół w Krakowie. Jakoś z początkiem roku włączyliśmy się do przygotowań do strajku generalnego, który miał objąć cały kraj. Doskonale pamiętam jakimi propagandowymi argumentami usiłowano nas wtedy zmiękczyć – prawie wszystkie są one dzisiaj w użyciu, łącznie z dawaniem „nieobywatelskiego” przykładu. Pamiętam też próby pozyskiwania łamistrajków… Do dzisiaj słowo „łamistrajk” oznacza dla mnie kogoś pełniącego wyjątkowo podłą rolę.

… „obserwując jak rząd postępuje w ciągu 40 dnia z bezbronnymi”. Czy tam nie ma jakiejś literówki? Bo nie mogę zrozumieć tego zdania.

Warto pamiętać, że cały czas jedziemy na deficycie, czyli dalej jako państwo powiększamy swój dług, fakt, że wolniej niż kiedyś, ale jednak. Popieranie aż tak dużego wzrostu wynagrodzenia dla nauczycieli jest więc popieraniem jeszcze większego zadłużenia. Niestety żadna ze stron nie proponuje reformy tego systemu, gdzie dobry nauczyciel może zarabiać dużo, a słaby mało albo zostanie zwolniony. Ale to wymaga zniesienia Karty Nauczyciela i np. wprowadzenia bonu edukacyjnego.
Tak przy okazji, gdzie był Pan Broniarz, gdy za poprzednich rządów były takie lata, kiedy nauczyciele nie dostali żadnych podwyżek? Dlaczego organizuje strajk akurat przed egzaminami, a nie po?

Dodaj komentarz

Twoje dane będą przetwarzane w celu publikacji komentarza, a ich administratorem będzie Towarzystwo Więź. Szczegóły: polityka prywatności.