Jesień 2022, nr 3

Zamów

Polskim komunistą być

Łukasz Bertram. Fot. Instytut Studiów Politycznych PAN

Książki takiej jak Bunt, podziemie, władza Łukasza Bertrama w polskiej historiografii do tej pory nie było. To stwierdzenie winno otwierać każdą dyskusję na temat tej pozycji. To książka ambitna, nowatorska, odważna. Dopiero to powiedziawszy, warto wejść z nią w dyskusję.

Kwartalnik Więź

Łukasz Bertram, Bunt, podziemie, władza. Polscy komuniści i ich socjalizacja polityczna do roku 1956, Instytut Studiów Politycznych PAN, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2022, 746 s.

Dyskusja pomiędzy zwolennikami paradygmatu totalitarnego a tzw. rewizjonistami jest tak długa jak refleksja nad politycznymi dziejami XX wieku. Carl Friedrich i Zbigniew Brzeziński występują w niej jako totem pierwszego z tych teoretycznych nastawień, drugie skojarzymy z nazwiskami Sheili Fitzpatrick czy Lynne Violi. Pierwsza z wizji powie: komunizm to immanentne zło – dzięki czemu uzyskujemy manichejski obraz, samych siebie stawiając przy okazji w roli dobrych i sprawiedliwych. Druga wizja będzie mniej jednoznaczna. Zadaje znacznie więcej pytań, domagając się głębszego zrozumienia motywacji bohaterów, zacierając granice, wskazując na podobieństwa między tym, co komunistyczne i niekomunistyczne.

Łukasz Bertram w swojej nowej książce wyraźnie nawiązuje do drugiej z tych tradycji badawczych. Na z górą siedmiuset stronach przedstawia bardzo konsekwentny i bardzo naukowy wywód poświęcony socjalizacji politycznej polskich komunistów. Bunt, podziemie, władza to tytuł znaczący. Nawiązuje on do kolejnych przystanków na drodze do internalizacji idei komunistycznej: do jej poznania, przyjęcia za swoją religię, a wreszcie do realizacji utopii w praktyce. To książka bardzo złożona, obfitująca w fakty, przebogata w zróżnicowane konteksty. Choć jest mocno hermetyczna, stanowi godną uznania próbę nowego spojrzenia na polski komunizm i polskich komunistów. Nie sposób przejść obok niej obojętnie.

Wykup prenumeratę „Więzi”
i czytaj bez ograniczeń

Pakiet druk + cyfra

  • 4 drukowane numery kwartalnika „Więź”,
    z bezpłatną dostawą w Polsce (poczynając od aktualnego numeru)
  • Pełny dostęp online do artykułów kwartalnika i treści portalu Więź.pl na 365 dni (od momentu zakupu)
  • W tym samym czasie: bieżące numery „Więzi” w formatach epub, mobi, pdf

Aby dodatkowo wesprzeć „Więź”, możesz wybrać prenumeratę sponsorską.

Jeśli mieszkasz za granicą Polski, napisz do nas: prenumerata@wiez.pl.

Pakiet cyfrowy

  • Pełny dostęp online do artykułów kwartalnika i treści portalu Więź.pl (od momentu zakupu) przez 90 lub 365 dni
  • Kwartalnik „Więź” w formatach epub, mobi, pdf przez kwartał lub rok

Aby dodatkowo wesprzeć „Więź”, możesz wybrać prenumeratę sponsorską.

Podziel się

Wiadomość

Dodaj komentarz

Twoje dane będą przetwarzane w celu publikacji komentarza, a ich administratorem będzie Towarzystwo Więź. Szczegóły: polityka prywatności.