Lato 2021, nr 2

Zamów

Stalin a Polska. Polityka ZSRR wobec spraw polskich w latach 1921–1945

Józef Stalin, 1949

W 1945 r. wydawało się, że jakiekolwiek porozumienie Polaków i Niemców jest niemożliwe na pokolenia, a chcąc trwać jako państwo, Polacy są skazani na utrzymywanie się w zależności od Związku Sowieckiego. Dokładnie takie były intencje i plany Stalina.

Czytasz Więź? Wspieraj od dziś

Formalnie stosunki między Rzeczpospolitą Polską a ZSRR regulował układ pokojowy podpisany w Rydze w marcu 1921 r., który kończył wojnę polsko-sowiecką. Na mocy traktatu ryskiego wytyczono granicę międzypaństwową i nawiązano stosunki dyplomatyczne. W 1932 r. został podpisany polsko-sowiecki pakt o nieagresji. W odniesieniu do tych układów stosunki międzypaństwowe na płaszczyźnie dyplomatycznej i ekonomicznej kształtowały się do 1939 r. bez istotnych kryzysów.

Równolegle jednak ZSRR prowadził działania za pośrednictwem Międzynarodówki Komunistycznej (Kominternu), którego jawnie deklarowanym zamiarem było dokonanie rewolucji komunistycznych w krajach kapitalistycznych, w tym w Polsce. Sekcją Kominternu była Komunistyczna Partia Polski, stawiająca sobie jako cel dokonanie rewolucji komunistycznej w Polsce, obalenie ustroju, a także podkreślająca prawo Białorusi Zachodniej (wraz z Białymstokiem) oraz Ukrainy Zachodniej (ze Lwowem i Wołyniem) do oderwania od Polski i przyłączenia do ZSRR. Na pozostałym terytorium Polski miała być ustanowiona Polska Republika Rad, będąca częścią ZSRR.

KPP pozostawała narzędziem Kominternu, w istocie władz sowieckich, które partię dotowały, prowadziły szkolenia działaczy w szkole w Moskwie, nadzorowały drogi przerzucania ludzi przez granicę itd. Wraz z umacnianiem się władzy Stalina – stopniowo od 1924 r. – Moskwa zaczęła narzucać określone osoby na stanowiska kierownicze w KPP, a od 1929 r. kierowała do centrali partii osoby związane z sowieckimi organami bezpieczeństwa.

Wykup prenumeratę „Więzi”
i czytaj bez ograniczeń

Pakiet druk + cyfra 2021

  • Krajowa prenumerata kwartalnika „Więź” na rok 2021 w wersji drukowanej. Numery: wiosna, lato, jesień, zima 2021
  • Te same numery w formatach EPUB, MOBI, PDF
  • Dostęp do treści kwartalnika „Więź” na Więź.pl do końca 2021 roku

Aby dodatkowo wesprzeć „Więź”, wybierz prenumeratę sponsorską. Twoje nazwisko zostanie podane w kolejnym numerze w „Podziękowaniach dla Przyjaciół”.

Jeśli mieszkasz za granicą, napisz do nas na prenumerata@wiez.pl.

Pakiet cyfrowy

  • Dostęp do treści kwartalnika „Więź” na Więź.pl przez kwartał lub rok (od momentu opłacenia)
  • „Więź” w formatach EPUB, MOBI, PDF przez kwartał lub rok

Aby dodatkowo wesprzeć „Więź”, wybierz prenumeratę sponsorską. Twoje nazwisko zostanie podane w kolejnym numerze w „Podziękowaniach dla Przyjaciół”.

Podziel się

Wiadomość

Dodaj komentarz

Twoje dane będą przetwarzane w celu publikacji komentarza, a ich administratorem będzie Towarzystwo Więź. Szczegóły: polityka prywatności.