Jesień 2021, nr 3

Zamów

Całkiem (nie)zwyczajny kraj

Łódź, 2019. Fot. Mariusz Cieszewski / www.polska.pl

Nawet gdy amerykański historyk wprost zaprzecza wyjątkowości polskiego doświadczenia, to czytelnik odnosi wrażenie, że autor mimowolnie mruga do niego okiem. Takie odczytanie całkowicie rujnuje historiozoficzną opowieść o całkiem zwyczajnym kraju, czyni ją jednak wielowymiarową.

Czytasz Więź? Wspieraj od dziś

Brian Porter-Szűcs, „Całkiem zwyczajny kraj. Historia Polski bez martyrologii”, tłum. Anna Dzierzgowska i Jan Dzierzgowski, Wydawnictwo Filtry, Warszawa 2020, 608 s.

Historia Polski jest tak interesująca nie ze względu na swoją wyjątkowość, ale właśnie z tego powodu, że wyjątkowa nie jest – przekonuje amerykański historyk Brian Porter-Szűcs w swojej książce poświęconej dziejom najnowszym Rzeczypospolitej. Całkiem zwyczajny kraj. Historia Polski bez martyrologii to próba opisania dwóch ostatnich stuleci pewnego państwa w północno-wschodniej Europie, które przez swoją „zwyczajność” mogłoby stać się „soczewką dla wszystkich, którzy pragną zobaczyć szersze tendencje i cechy charakterystyczne nowoczesnego świata”. Teza to niezwykle interesująca, ale czy jej autorowi udało się ją w przekonujący sposób udowodnić?

Polska jako papierek lakmusowy

Historię Polski opisaną przez Briana Portera-Szűcsa można porównać do życia zwykłego człowieka, które samo w sobie bywa zazwyczaj ciekawe dla postronnych, ponieważ łatwo jest się z nim utożsamić, postawić na jego miejscu, zrozumieć motywacje, przejrzeć się w nim jak w lustrze. Czy to samo można powiedzieć o zbiorowości, o wspólnocie politycznej? Czy Polska to rzeczywiście taki całkiem zwyczajny kraj, którego dzieje ukazane w kontekście globalnym nie należą do specjalnie oryginalnych i który może stanowić polityczny punkt odniesienia dla każdego innego państwa w Europie czy nawet na świecie? To zaskakujący punkt widzenia, zupełnie odmienny od dominującego w polskiej historiografii podejścia, wskazującego raczej na wyjątkowość doświadczenia i losów Polski na tle historii Europy i świata.

Wykup prenumeratę „Więzi”
i czytaj bez ograniczeń

Pakiet druk + cyfra 2021

  • Krajowa prenumerata kwartalnika „Więź” na rok 2021 w wersji drukowanej. Numery: wiosna, lato, jesień, zima 2021
  • Te same numery w formatach EPUB, MOBI, PDF
  • Dostęp do treści kwartalnika „Więź” na Więź.pl do końca 2021 roku

Aby dodatkowo wesprzeć „Więź”, wybierz prenumeratę sponsorską. Twoje nazwisko zostanie podane w kolejnym numerze w „Podziękowaniach dla Przyjaciół”.

Jeśli mieszkasz za granicą, napisz do nas na prenumerata@wiez.pl.

Pakiet cyfrowy

  • Dostęp do treści kwartalnika „Więź” na Więź.pl przez kwartał lub rok (od momentu opłacenia)
  • „Więź” w formatach EPUB, MOBI, PDF przez kwartał lub rok

Aby dodatkowo wesprzeć „Więź”, wybierz prenumeratę sponsorską. Twoje nazwisko zostanie podane w kolejnym numerze w „Podziękowaniach dla Przyjaciół”.

Podziel się

Wiadomość

Dodaj komentarz

Twoje dane będą przetwarzane w celu publikacji komentarza, a ich administratorem będzie Towarzystwo Więź. Szczegóły: polityka prywatności.