Zima 2020, nr 4

Zamów

Polskie banki zaufania

Bartosz Bartosik

Polityczna skuteczność istnienia banków społecznego gniewu jest już potwierdzona. Ale czy tylko gniew musi być paliwem ruchów społecznych i politycznych? Czy nie mogłyby się analogicznie rozwijać banki zaufania? Czy gniew i zaufanie mogą się uzupełniać?

Czytasz Więź? Wspieraj od dziś

Chcąc zrozumieć polityczne wybory Polaków w ostatnich latach, badacze z zespołu pod przewodnictwem prof. Mirosławy Marody w książce Społeczeństwo na zakręcie przetestowali empirycznie różne modele teoretyczne1. Analizy wykazały, że – w porównaniu z hipotezami „buntu przegranych” (wskazuje ona na nierówności ekonomiczne) czy „kulturowej kontrreakcji” (konserwatywny zwrot ku przeszłości w reakcji na progresywną zmianę kulturową) – rozkład sympatii politycznych we współczesnej Polsce najsilniej wyjaśnia hipoteza skumulowanych „banków gniewu”.

Czym są banki gniewu (pojęcie to ukuł Peter Sloterdijk)? To te sektory społeczeństwa, w których – jako reakcja na różne czynniki polityczne, cywilizacyjne i instytucjonalne – narasta silny gniew. Emocje te powstają w reakcji na anomijne rozbicie wartości, na rozpad dotychczasowych tożsamości społecznych i rodzącą się z tego niepewność oraz na postrzeganą niewydolność państwa. Polityczne ulokowanie tej emocji doprowadziło w Polsce do kolejnych zwycięstw wyborczych Prawa i Sprawiedliwości.

Gniew jako emocja ma z jednej strony duże zdolności transformacyjne społeczeństwa i mobilizuje pogardzane grupy społeczne do odważniejszego artykułowania swoich postulatów2. Z drugiej strony w rękach żądnych władzy grup interesu może być używany do antagonizowania jednych grup społecznych przeciw drugim.

Wykup prenumeratę „Więzi”
i czytaj bez ograniczeń

Pakiet druk + cyfra 2021

  • Krajowa prenumerata kwartalnika „Więź” na rok 2021 w wersji drukowanej. Numery: wiosna, lato, jesień, zima 2021
  • Te same numery w formatach EPUB, MOBI, PDF oraz dodatkowo numery z roku 2020 wydane od wykupienia prenumeraty
  • Dostęp do treści kwartalnika „Więź” na Więź.pl do końca 2021 roku

Aby dodatkowo wesprzeć „Więź”, wybierz prenumeratę sponsorską. Twoje nazwisko zostanie podane w kolejnym numerze w „Podziękowaniach dla Przyjaciół”.

Jeśli mieszkasz za granicą, napisz do nas na prenumerata@wiez.pl.

Pakiet cyfrowy

  • Dostęp do treści kwartalnika „Więź” na Więź.pl przez kwartał lub rok (od momentu opłacenia)
  • „Więź” w formatach EPUB, MOBI, PDF przez kwartał lub rok

Aby dodatkowo wesprzeć „Więź”, wybierz prenumeratę sponsorską. Twoje nazwisko zostanie podane w kolejnym numerze w „Podziękowaniach dla Przyjaciół”.

Podziel się

Wiadomość

Dodaj komentarz

Twoje dane będą przetwarzane w celu publikacji komentarza, a ich administratorem będzie Towarzystwo Więź. Szczegóły: polityka prywatności.