Jesień 2020, nr 3

Zamów

Teologia pisana muzyką

Jan Sebastian Bach na portrecie autorstwa Eliasa Gottloba Haussmanna, 1746

To, że diabeł śpiewać nie może, wiemy od św. Hildegardy z Bingen. Józef Majewski przypomina, że diabeł – będąc wrogiem wszelkiej harmonii – jest naturalnym wrogiem muzyki. A muzyka ma swoje figury retoryczne, które są umuzycznioną teologią.

Józef Majewski, Kanony śmierci. Słowo o chrystologii „Wariacji goldbergowskich” Jana Sebastiana Bacha, współpraca Magdalena Borowiec, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2019, 380 s.

Czytasz Więź? Wspieraj od dziś

Wydaje mi się, że potrafię powiedzieć kilka słów w miarę sensownej interpretacji o każdym dziele sztuki: o literaturze, o przedstawieniu teatralnym, o dziele plastycznym, o filmie czy nawet o operze. Wobec muzyki milknę.

Fascynują mnie rozmowy muzykologów i krytyków muzycznych, którzy mówią o fakturze, tempach, melodyce, metrum i innych kryteriach. Jest to dla mnie wiedza tajemna. Nie umiem przetłumaczyć tego, co słyszę, na pojęcia, które wydawałyby mi się adekwatne. A gdybym nawet umiał, czy zbliżyłoby mnie to do treści muzyki?

Gdy mamy do czynienia z muzyką programową, to dotarcie do treści wydaje się w miarę oczywiste. Tytuł, forma, tekst czy zastosowanie danego utworu muzycznego naprowadzają nas na jego treść i zamysł autora. Jan Sebastian Bach wiele swoich dzieł instrumentalnych opatrywał religijnymi tytułami, ponieważ były one muzycznym komentarzem bądź ilustracją religijnej idei czy doświadczenia. Ale co zrobić z „muzyką nieprzedstawiającą”? Poprzestać jedynie na subiektywnym odczuciu, na doznaniu, na wrażeniu, które mnie przeniknie albo pozostawi obojętnym? A może doszukiwanie się treści w muzyce jest poszukiwaniem tego, czego w niej nie ma?

Wykup prenumeratę „Więzi”
i czytaj bez ograniczeń

Pakiet druk + cyfra

  • Krajowa prenumerata kwartalnika „Więź” na rok 2021 w wersji drukowanej. Numery: wiosna, lato, jesień, zima 2021
  • Te same numery w formatach EPUB, MOBI, PDF oraz dodatkowo numery z roku 2020 wydane od wykupienia prenumeraty
  • Dostęp do treści kwartalnika „Więź” na Więź.pl do końca 2021 roku

Aby dodatkowo wesprzeć „Więź”, wybierz prenumeratę sponsorską. Twoje nazwisko zostanie podane w kolejnym numerze w „Podziękowaniach dla Przyjaciół”.

Jeśli mieszkasz za granicą, napisz do nas na prenumerata@wiez.pl.

Pakiet cyfrowy

  • Dostęp do treści kwartalnika „Więź” na Więź.pl przez kwartał lub rok
  • „Więź” w formatach EPUB, MOBI, PDF przez kwartał lub rok

Aby dodatkowo wesprzeć „Więź”, wybierz prenumeratę sponsorską. Twoje nazwisko zostanie podane w kolejnym numerze w „Podziękowaniach dla Przyjaciół”.

Podziel się

Wiadomość

Dodaj komentarz

Twoje dane będą przetwarzane w celu publikacji komentarza, a ich administratorem będzie Towarzystwo Więź. Szczegóły: polityka prywatności.